Okuyun-Okutun

ÖRNEK AİLEYE ÖĞÜTLER

1: Çevresine güler yüzlü idi
2: Arkadaşlarının konuşmalarına katılırdı.
3: Çevresindeki insanlara en sevdikleri isimlerle hitap ederdi.
4: Arkadaşları arasında ayaklarını uzatarak oturduğu hiç görülmedi.
5: Kendisini başkalarından üstün göremezdi.
6: Geldiğinde ayağa kalkılmasından hoşlanmazdı.
7: Baş köşeye değil, boş bulduğu yere oturmayı severdi.
8: Kendi eşyasını kendi taşırdı.
9: Kendisine hiç bir zaman farklı bir muamale yapmazdı.

10: Özür kabul ederdi
11: Aşırı saygıdan rahatsız olurdu.
12: Kusurları affeder, ayıpları gizlerdi.
13: Zengin-fakir herkesin davetine icabet ederdi.
14: Çocuklarla ilgilenir, kucağına alır, latife ederdi.
15: Uzak olsa bile hastaları ziyaret ederdi.
16: Hasta ziyaretlerini kısa tutardı.
17: Hasta ile ilgilenir, hal ve hatırını sorardı.
18: Hastaya moral vermeye çok dikkat ederdi.
19: Hasta ziyareti esnasında, hastayla ilgisi olmayan şeylerden bahsetezdi.
20: Ziyaretine gelenleri ikramsız yollamazdı.
21: Bazen elbiselerini misafirin altına sürerdi.
22: İzinsiz hiç bir eve misafir olmazdı.
23: Giriş ve çıkışlarda öncelik hakkını sağdaki bulunanlara verirdi.
24: Evde ailesine yardımcı olurdu.(Elbise yıkar,dikiş diker,koyun sağardı..)
25: Yemekten önce ve sonra ellerini ve ağzını mutlaka yıkardı.
26: Ağız ve diş temizliğine ayrı bir önem verirdi.
27: Her abdest alışında dişlerini fırcalardı.
28: Hizmetçilerle aynı sofrada yemek yemekten çekinmezdi.
29: Yemek ve sofra adabını çok iyi bilir ve uygulardı.
30: Besmeleyle başlar ve önünden yerdi.
31: Yemek esnasında konuşmazdı.
32: Sofrada başkalarını rahatsız edecek şeylerden kaçınırdı.
33: Beden ve elbise temizliğine çok önem verirdi.
34: Görüntü güzelliğine de çok önem verirdi.
35: Toplum içine her zaman temiz elbiselerle çıkardı.
36: Toplum içine çıkacak kimselerin kötü kokularla gelmemelerini ısrarla söylerdi.(sarımsak,soğan,çorap v.b.)
37: Anlaşılacak bir şekilde, tane tane, açık ve net konuşurdu. (konuşmasını yazmak isteyen rahatça yazabilirdi)
38: Konuşanı sözünü kesmeden sonuna kadar dinlerdi.
39: Konuşmak için gelip korkudan titreyen birisine şöyle demişti. (Kokrma! Ben Kral değilim. Bne Kureyş’ten kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum.)
40: Konuştuğu yada dinlediği kimseye tam cephesiyle dönerdi.(Başını çevirip omuz üstünden yan bakarak konuşmazdı.)
41: Kendisinden herhangi bir şey isteyen kimselerehiç bir zaman “yok” demezdi.
42: İnsanlara saygılıydı. (Din,Dil,Irk,v.b. farkı gözetmeden)
43: Mekkenin fethi günü başı öne eğikti.
44: Eşine karşı daima şefkat ve merhametli idi.
45: İki zayıfı korumada pek titizdi: Kadın ve yetim
46: Yetime şefkati bir kat daha fazlaydı.
47: Ağlayan bir çocuk sesi duyduğunda namazı kısa keserdi.
48: Sırtına çocuklardan biri çıkınca namazı uzatırdı.
49: Çocukları omzuna almayı severdi.
50: Bir müddet görmediği arkadaşlarını sorardı.
51: Küsmez ve kin tutmazdı.
52: Sevindirmek ve kolaylaştırmak adetiydi.
53: Gülümsemeyi sadakayla eş değer tutardı.
54: İyi olanı tavsiye etmeyi sadakayla eş değer bulurdu.
55: Ne kötü bir şey yapar, ne de bir şeyi kötülerdi.
56: Çarşı-pazarda yüksek sesle konuşmazdı.
57: Sesini hiç bir zaman yüğkseltmezdi.
58: Kötülüğe kötülükle karşılık vermezdi.
59: Hiç bir şeye ve kimseye eliyle vurmamıştır.
60: İki durumda da en kolay olanı seçerdi
61: İiy-kötü demez insanları korurdu.
62: Çirkin söz söylemezdi.
63: Hz Enes 10 yıl hizmet ettim, Bna bir kere öf demedi.
64: Hiç bir hayvana eziyet etmemişti.
65: Zevk için bir hayvan öldürmeyi ve dövüştürmeyi yasakladı.
66: Hapsederek hayvan öldürmeyi yasaklamıştı.
67: Hayvanları hedef yapmayıda yaşaklamıştı.
68: Huysuz hayvanlara bile merhametli olmamızı isterdi.
69: Çevreyi temiz tutmayı öğütlerdi.
70: Kendisi bir barış gönüllüsüydü.
71: Barışı ibadetlerden üstün görürdü.
72: Haklı bile olsa munakaşayı terk edeni takdir ederdi.
73: Tanısın tanımasın herkese selam verirdi.
74: Üç günden fazla küsmeyi haram sayardı.
75: İnsanlar uykudayken ibadet etmeyi çok severdi.
76: Akraba ziyaretlerine çok dikkat ederdi.
77: Konşuya iyi davranmayı müminin özelliği sayardı.
78: Komşusu açken kendisi tok yatan bizden değil derdi.
79: Öfkeli  anında bile nezaketi terk etmezdi.
80: Onun bulunduğu yerde yüksek sesle konuşulmazdı
81: İnsanlara karşı aşrı bir ilgisi vardı.
82: Yanındakilerine nazik davranırdı.
83: Konuşurken sözlerinin yumuşak ve nezaket kurallarına uygun olmasına dikkat ederdi.
84: Şefkat ve merhamet sahibiydi.
85: Savaşın ortasında bike düşmanların affına dua ederdi.
86: Kimselerin gıyabında (yokluğunda) kötü düşünmezdi.
87: Hiç bir hususta aşırılığı sevmezdi: Sevgi ve nefrette bile
88: Verdiği sözden dönmeyi büyük günah sayardı.
89: Gerektiğinde sabretmeyi bilirdi.
90: Hedefi ceza vermek değil,Af ve ıslahtı.
91: öç almak gibi bir huyu yoktu.
92: En çok kullandığı şey affetmekti.
93: Temizdi,temiz olanı giyer, temiz olanı yerdi.
94: Cesurdu. Doğru sözlüydü.Vefalıydı.
95: Verdiği sözü mutlaka tutardı.
96: Şaka bile olsa yalan söylemezdi.
97: Kimselerin ayıbını yüzüne vurmazdı.
98: Kimselerin gizli ayıbını araştırmazdı.
99: Kimselerin gizli ayıbını araştırmazdı.

100: Onun yanında insan “insan” olduğu için değerliydi.
101: Çömertti,kimseyi eli boş çevirmezdi.
102: Ttali dili sadakayla eş değer tutardı.
103: Yolunu kaybedene yol göstermeyi sadakaya eş değer tutardı.
104: Hayvanları birbirine kışkırtarak seyretmeyi yasakladı.
105: Hayvanlara iyi davranmanın cennete girmeye, kötü davranmanın ise cehenneme girmeye sebep olacağinı söylerdi
106: Barış için en son ve en zayıf ihtimalleri bile kullanırdı.
107: Yaptığı savaşlara sebep, ilk saldırı asla O’na ve O’nun tarafa ait olmadı.
108:İnsanlar arasında bulunurken ancak susması ve utanmasıyla ayırt edilebilirdi.
109: O, hiçkimse hakkında ön yargılı konuşmazdı.
110: Onun prensibi inciltmemekti.
111: Başkalarıyla uğraşmayı zerafee aykırı bulurdu.
112: İnsanlara karşı ilgiliydi,herkes en çok sevdiğinin kendisi olduğunu sanardı.
113: Söylediklerini önce kendisi yaşardı.
114: Henüz Peygamber olmadan, içinde yaşadığı toplum ona”güvenilir kişi” anlamına gelen “Emin” ünvanını vermişti.
115: Vaktini boş geçirmezdi.
116: Ylanı,sözünde durmamayı ve emanete ihaneti munafklık özelliklerinden sayardı.
117:Herkesle anlaşabilecek kadar uyumlu bir şahsiyete sahipti.
118: Misafir bulunduğu evde ev sahibini komutan kabul ederdi.
119: Rüyaları hep hayra yorardı.
120: Haksızlığa rıza göstermezdi.
121: Ağaç dikmenin O’nun yanında ayrı ve özel bir değeri vardı.
122: İki kişinin konuşmasını üçüncü kimsenin dinlemesini hoş görmezdi.
123: Üç kişilik bir mecliste ikisinin gizli konuşmasını hoş görmezdi.
124: Hep işin ehline verilmesini gerektiğini söylerdi.
125: Acı doyurmak, hastayı ziyaret etmek, esiri hürriyetine kavuşturmak, vaz geçilmez prensiplerindendi.
126: İki insanı barıştırmayı namaz oruç ve sadakadan üstün tutardı.
127: Giyimde beyaz rengi çok severdi.
128: İftirayı, affı olmayan günahlardan sayardı.
129:”Sizin hayırlı olanınız, eşine hayırlı olandır. Ben sizin, eşine en hayırlı olanınızım”sözü o’na aittir.
130:Mümkün olan her konuda çevresindekilere yardım etmeyi severdi.
131: Malını överek aldatmayı hiç sevmezdi.

ÇANAKKALE MÜFTÜLÜĞÜ

Dipnotlar:
1: Hz. Peygamberin Örnekliği: Yüksel Salman T.C Diyanet  vakıf yayınları
2: Diyanet İlmi Dergi sayı 2002/4sh.40-76
3: 250 Hadis Tercüme ve izahı.DİP yayınları